Hvernig reikningurinn verður til.
Reikningur hvers sveitarfélags byggist á sömu forsendum. Hér er lýst hvað er reiknað, hvernig og hvers vegna sumt er ekki tekið með.
Heimildir
- Samband íslenskra sveitarfélaga · Árbók 2025 og 2026 · Tafla 14. Álagningarprósentur áranna 2025 og 2026 fyrir hvert sveitarfélag með fleiri en 300 íbúa — fasteignaskattur (A-liður), fráveitugjald, vatnsgjald, lóðarleiga. Sumir reiknast sem hlutfall af fasteignamati (% af fm), aðrir sem fastur kr/m² stuðull. Taflan neðst sýnir álagningu 2026; álagning 2025 er notuð til samanburðar.
-
HMS / Fasteignaskrá. Fasteignamat 2023–2027 fyrir hvern eignaflokk
í hverju sveitarfélagi (fjórar árlegar skrár): fjöldi eigna, heildarmat og prósentubreyting.
Meðalmat hvers sveitarfélags fyrir íbúðareign reiknað sem
heildarmat / fjöldi. Þróunarmyndritið efst á síðunni sýnir uppsafnaða breytingu (%) frá 2023. Hver áfangi er reiknaður innan sama gagnasafns HMS svo endurmat á skörun ára raski ekki samanburðinum. Reikningur og röðun hér að neðan sýna raunálagningu 2026 á fasteignamat 2026; álagningarprósentur fyrir 2027 liggja ekki fyrir fyrr en sveitarfélögin afgreiða fjárhagsáætlanir sínar í nóvember og desember.
Útreikningur
Fyrir staðlaða íbúð á 75 fm við meðalfasteignamat sveitarfélags:
reikningur = mat × (skattur_A% + fráveitu% + vatns%)
+ fm × (fráveitu_kr/m² + vatns_kr/m²)
+ fast gjald (fráveitu + vatn)
Sumir liðir eru skráðir sem prósenta af mati (t.d. Kópavogur með fráveitu 0,056% af mati); aðrir sem fastur kr/m² stuðull (t.d. Reykjavík með fráveitu 542,87 kr/m²). Reikningurinn leggur þetta saman á sömu forsendum óháð því hvaða leið sveitarfélagið velur.
Sextán sveitarfélög leggja auk þess fast árlegt gjald á hverja eign ofan á kr/m²-stuðulinn fyrir fráveitu eða vatn, frá 5.179 kr. (Fjarðabyggð) upp í 41.520 kr. (Húnabyggð). Reykjavík innheimtir 14.065 kr. í fast fráveitugjald og 5.831 kr. í fast vatnsgjald. Tvö sveitarfélög innheimta vatnsgjald eingöngu sem fast gjald: Mýrdalshreppur 55.000 kr. og Rangárþing ytra 74.022 kr. Föstu gjöldin eru öll tekin með í reikninginn.
Þetta er mikilvægt: Reykjavík hefur hærri fasteignaskatt en flest sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu (0,18% af mati á móti 0,151% hjá Kópavogi), en fráveitu- og vatnsgjald borgarinnar miðast við fermetra, ekki mat. Þegar fasteignamat rýkur upp hækka þeir liðir því ekki í Reykjavík; sveitarfélög með prósentuálagningu fá hækkunina að fullu.
Hvað er ekki tekið með
- Lóðarleiga
- Lóðarleiga er prósenta af lóðamati (mati á landinu sjálfu), ekki af fasteignamati (heildareign). Fyrir íbúð í fjölbýli er lóðamat lítill hluti heildarmats — að beita lóðarleiguprósentu á fasteignamat væri þrefalt til fimmfalt of mikið. Álagningarprósentan birtist í töflunni hér að neðan svo lesandinn geti séð hver hún er í hverju sveitarfélagi, en hún er ekki tekin með í lokareikningnum.
- Sorpgjöld
- Sorphirðu- og sorpeyðingargjald er ekki á Töflu 14 árið 2026 (Samband endurskipulagði töfluna milli ára). Liðirnir bætast ofan á reikninginn í flestum sveitarfélögum, oft sem fast árlegt gjald á 25–50 þús. kr á íbúð.
Þversögnin 2026
ASÍ Verðlagseftirlit gerði úttekt á álagningu fasteignagjalda 2026 yfir 53 sveitarfélög og 234 hverfi. Niðurstaða: 33 sveitarfélög lækkuðu álagningarprósentu, ekkert hækkaði. Samt fer reikningurinn upp í flestum þeirra. Skýringin er einföld — fasteignamatið hækkaði um 9,2% milli ára (íbúðarhúsnæði +10,2%), miklu meira en lækkun álagningar dugar að bregðast við.
Nú þegar Árbók 2026 er komin út reiknum við raunálagningu hvors árs — álagningu 2025 á fasteignamat 2025 og álagningu 2026 á fasteignamat 2026 — svo reikningurinn hér að ofan er raunverulegur reikningur 2026, ekki spá. Í okkar gögnum lækkuðu 35 af 53 sveitarfélögum fasteignaskattsprósentuna (A-lið) fyrir 2026, ekkert hækkaði — en reikningurinn hækkaði samt í flestum, því fasteignamatið hækkaði meira en lækkunin nam. Talan er hærri en hjá ASÍ (33) því hún byggist á annarri heimild, töflu 14 í Árbók Sambandsins 2025 og 2026.
Álagning 2026 — heildartafla
| Sveitarfélag | Skattur A (% af fm) | Fráveitu (% af fm) | Fráveitu (kr/m²) | Vatns (% af fm) | Vatns (kr/m²) | Föst gjöld (kr.) | Lóðarleiga (% af lm) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Akraneskaupstaður | 0,271% | — | 542,87 | — | 226,33 | 19.896 | 0,303% |
| Akureyrarbær | 0,280% | — | 409,53 | — | 188,70 | 29.919 | 0,500% |
| Bláskógabyggð | 0,430% | 0,270% | — | 0,300% | — | — | 1,000% |
| Bolungarvíkurkaupstaður | 0,500% | 0,140% | — | 0,350% | — | — | 1,400% |
| Borgarbyggð | 0,350% | — | 719,17 | — | 426,28 | 28.319 | 1,500% |
| Dalabyggð | 0,500% | 0,190% | — | 0,280% | — | — | 1,700% |
| Dalvíkurbyggð | 0,440% | — | 429,00 | — | 226,00 | 26.742 | 1,000% |
| Eyjafjarðarsveit | 0,350% | 0,100% | — | — | 188,70 | 12.586 | 0,750% |
| Fjallabyggð | 0,440% | 0,240% | — | 0,240% | — | — | 1,200% |
| Fjarðabyggð | 0,400% | 0,323% | — | — | 424,00 | 5.179 | 0,700% |
| Flóahreppur | 0,400% | — | — | 0,200% | — | — | — |
| Garðabær | 0,149% | 0,074% | — | 0,071% | — | — | 0,400% |
| Grundarfjarðarbær | 0,500% | 0,200% | — | — | 375,46 | 8.529 | 2,000% |
| Grímsnes- og Grafningshreppur | 0,415% | 0,270% | — | 0,230% | — | — | 1,000% |
| Grýtubakkahreppur | 0,480% | 0,250% | — | 0,150% | — | — | 0,500% |
| Hafnarfjarðarkaupstaður | 0,199% | 0,093% | — | 0,035% | — | — | 0,330% |
| Hrunamannahreppur | 0,440% | 0,250% | — | 0,210% | — | — | 0,500% |
| Hvalfjarðarsveit | 0,340% | — | — | — | 226,33 | 5.831 | 0,800% |
| Hveragerðisbær | 0,320% | 0,145% | — | 0,020% | — | — | 0,440% |
| Hörgársveit | 0,360% | 0,180% | — | — | 188,70 | 12.586 | 1,000% |
| Húnabyggð | 0,450% | — | 240,00 | 0,258% | — | 41.520 | 1,880% |
| Húnaþing vestra | 0,450% | 0,200% | — | 0,250% | — | — | — |
| Kópavogsbær | 0,151% | 0,056% | — | 0,055% | — | — | — |
| Langanesbyggð | 0,575% | 0,260% | — | 0,300% | — | — | 1,500% |
| Mosfellsbær | 0,190% | 0,084% | — | 0,070% | — | — | 0,310% |
| Múlaþing | 0,450% | 0,300% | — | — | 305,00 | 10.721 | 0,750% |
| Mýrdalshreppur | 0,290% | 0,200% | — | — | — | 55.000 | 1,500% |
| Norðurþing | 0,450% | 0,100% | — | 0,050% | — | — | 1,500% |
| Rangárþing eystra | 0,340% | 0,170% | — | 0,150% | — | — | 1,000% |
| Rangárþing ytra | 0,265% | 0,180% | — | — | — | 74.022 | 1,000% |
| Reykhólahreppur | 0,550% | 0,250% | — | 0,500% | — | — | 4,000% |
| Reykjanesbær | 0,230% | 0,100% | — | — | 269,00 | 7.200 | 1,500% |
| Reykjavíkurborg | 0,180% | — | 542,87 | — | 226,33 | 19.896 | 0,200% |
| Seltjarnarnesbær | 0,166% | 0,142% | — | 0,086% | — | — | 0,400% |
| Skaftárhreppur | 0,550% | 0,250% | — | — | — | — | 1,000% |
| Skagafjörður | 0,435% | 0,186% | — | 0,160% | — | — | 1,500% |
| Skeiða- og Gnúpverjahreppur | 0,430% | 0,250% | — | 0,200% | — | — | — |
| Snæfellsbær | 0,400% | 0,110% | — | 0,210% | — | — | 1,800% |
| Strandabyggð | 0,625% | 0,250% | — | 0,300% | — | — | 2,500% |
| Stykkishólmsbær | 0,380% | 0,150% | — | — | 295,13 | 7.606 | 0,950% |
| Suðurnesjabær | 0,230% | 0,120% | — | 0,110% | — | — | 1,500% |
| Svalbarðsstrandarhreppur | 0,400% | 0,190% | — | — | 188,70 | 12.586 | 1,200% |
| Sveitarfélagið Hornafjörður | 0,330% | 0,335% | — | 0,155% | — | — | 1,000% |
| Sveitarfélagið Skagaströnd | 0,480% | 0,240% | — | 0,300% | — | — | 1,650% |
| Sveitarfélagið Vogar | 0,280% | 0,120% | — | 0,110% | — | — | 1,150% |
| Sveitarfélagið Árborg | 0,440% | 0,081% | — | 0,085% | — | — | 1,000% |
| Sveitarfélagið Ölfus | 0,200% | 0,190% | — | 0,130% | — | — | 0,700% |
| Súðavíkurhreppur | 0,450% | 0,220% | — | 0,350% | — | — | 2,000% |
| Vestmannaeyjabær | 0,225% | 0,200% | — | — | 237,00 | — | 1,000% |
| Vesturbyggð | 0,500% | 0,210% | — | 0,210% | — | — | 2,500% |
| Vopnafjarðarhreppur | 0,625% | 0,320% | — | 0,300% | — | — | 2,000% |
| Ísafjarðarbær | 0,480% | — | 265,00 | — | 20,00 | 9.580 | 1,500% |
| Þingeyjarsveit | 0,595% | 0,184% | — | 0,190% | — | — | 1,000% |