Hvernig reikningurinn verður til.
Síðan er staðreyndartæki — birtir reikning hvers sveitarfélags á sömu forsendum og lætur lesandann sannreyna sjálfar fullyrðingar. Þessi aðferðafræði sýnir hvað er reiknað, hvernig og hvers vegna sumt er ekki tekið með.
Heimildir
- Samband íslenskra sveitarfélaga · Árbók 2025 · Tafla 14. Álagningarprósentur ársins 2025 fyrir hvert sveitarfélag með fleiri en 300 íbúa — fasteignaskattur (A-liður), fráveitugjald, vatnsgjald, lóðarleiga. Sumir reiknast sem hlutfall af fasteignamati (% af fm), aðrir sem fastur kr/m² stuðull.
-
HMS / Fasteignaskrá. Fasteignamat 2025 og 2026 fyrir hvern eignaflokk
í hverju sveitarfélagi: fjöldi eigna, heildarmat 2025, heildarmat 2026, prósentubreyting.
Meðalmat hvers sveitarfélags fyrir íbúðareign reiknað sem
heildarmat / fjöldi.
Útreikningur
Fyrir staðlaðan íbúð á 75 fm við meðalfasteignamat sveitarfélags:
reikningur = mat × (skattur_A% + fráveitu% + vatns%)
+ fm × (fráveitu_kr/m² + vatns_kr/m²)
Sumir liðir eru skráðir sem prósenta af mati (t.d. Kópavogur með fráveitu 0,058% af mati); aðrir sem fastur kr/m² stuðull (t.d. Reykjavík með fráveitu 519,68 kr/m²). Reikningurinn leggur þetta saman á sömu forsendum óháð því hvaða leið sveitarfélagið velur.
Þetta er mikilvægt: Reykjavík hefur hærri fasteignaskatt en flest sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu (0,18% af mati á móti 0,162% hjá Kópavogi), en lægra heildargjald sem hlutfall af mati því fráveitu- og vatnsgjald borgarinnar miðast við fermetra, ekki mat. Þegar fasteignamat rýkur upp slær Reykjavík þaki á hækkun fráveitu og vatns; sveitarfélög með prósentuálagningu fá hækkunina að fullu.
Hvað er ekki tekið með
- Lóðarleiga
- Lóðarleiga er prósenta af lóðamati (mati á landinu sjálfu), ekki af fasteignamati (heildareign). Fyrir íbúð í fjölbýli er lóðamat lítill hluti heildarmats — að beita lóðarleiguprósentu á fasteignamat væri þrefalt til fimmfalt of mikið. Álagningarprósentan birtist í töflunni hér að neðan svo lesandinn geti séð hver hún er í hverju sveitarfélagi, en hún er ekki tekin með í lokareikningnum.
- Sorpgjöld
- Sorphirðu- og sorpeyðingargjald er ekki á Töflu 14 árið 2025 (Samband endurskipulagði töfluna milli ára). Liðirnir bætast ofan á reikninginn í flestum sveitarfélögum, oft sem fast árlegt gjald á 25–50 þús. kr á íbúð.
- Föst aukagjöld
- Nokkur sveitarfélög leggja á fast árlegt gjald ofan á kr/m²-stuðulinn fyrir fráveitu eða vatn (t.d. Reykjavík: fast gjald + kr/m² stuðull). Föstu gjöldin eru lítil í samhengi og oftast nokkur þúsund krónur — útilokun þeirra vanmetur reikning sumra sveitarfélaga lítillega.
Þversögnin 2026
ASÍ Verðlagseftirlit gerði úttekt á álagningu fasteignagjalda 2026 yfir 53 sveitarfélög og 234 hverfi. Niðurstaða: 33 sveitarfélög lækkuðu álagningarprósentu, ekkert hækkaði. Samt fer reikningurinn upp í flestum þeirra. Skýringin er einföld — fasteignamatið hækkaði um 9,2% milli ára (íbúðarhúsnæði +10,2%), miklu meira en lækkun álagningar dugar að bregðast við.
Á þessari síðu höldum við álagningarprósentu 2025 óbreyttri og beitum henni á fasteignamat 2026 — það gefur undirgildi á hækkun reikningsins. Raunbreytingin er minni í sveitarfélögum sem lækkuðu álagningu og u.þ.b. eins og hér er sýnt í þeim sem héldu henni stöðugri. Til að sjá raunálagningu 2026 þarf að bíða eftir Árbók 2026 (kemur út síðsumars).
Álagning 2025 — heildar tafla
| Sveitarfélag | Skattur A (% af fm) | Fráveitu (% af fm) | Fráveitu (kr/m²) | Vatns (% af fm) | Vatns (kr/m²) | Lóðarleiga (% af lm) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Akraneskaupstaður | 0.271% | — | 519.68 | — | 216.66 | 0.303% |
| Akureyrarbær | 0.310% | — | 357.67 | — | 188.70 | 0.500% |
| Bláskógabyggð | 0.450% | 0.270% | — | 0.300% | — | 1.000% |
| Bolungarvíkurkaupstaður | 0.500% | 0.200% | — | 0.350% | — | 1.400% |
| Borgarbyggð | 0.350% | — | 688.45 | — | 408.07 | 1.500% |
| Dalabyggð | 0.500% | 0.190% | — | 0.280% | — | 1.400% |
| Dalvíkurbyggð | 0.500% | — | 429.00 | — | 219.00 | 1.000% |
| Eyjafjarðarsveit | 0.390% | 0.100% | — | — | 188.70 | 0.750% |
| Fjallabyggð | 0.460% | 0.270% | — | 0.270% | — | 1.800% |
| Fjarðabyggð | 0.400% | 0.323% | — | — | 408.00 | 0.700% |
| Flóahreppur | 0.450% | — | — | 0.200% | — | — |
| Garðabær | 0.161% | 0.078% | — | 0.074% | — | 0.400% |
| Grundarfjarðarbær | 0.500% | 0.200% | — | — | 359.42 | 2.000% |
| Grímsnes- og Grafningshreppur | 0.425% | 0.270% | — | 0.230% | — | 1.000% |
| Grýtubakkahreppur | 0.480% | 0.250% | — | 0.150% | — | 0.500% |
| Hafnarfjarðarkaupstaður | 0.217% | 0.093% | — | 0.035% | — | 0.330% |
| Hrunamannahreppur | 0.450% | 0.250% | — | 0.210% | — | 0.500% |
| Hvalfjarðarsveit | 0.360% | — | — | — | 216.66 | 1.000% |
| Hveragerðisbær | 0.330% | 0.145% | — | 0.020% | — | 0.440% |
| Hörgársveit | 0.400% | 0.180% | — | — | 188.70 | 1.000% |
| Húnabyggð | 0.500% | 0.250% | — | 0.275% | — | 2.000% |
| Húnaþing vestra | 0.475% | 0.210% | — | 0.270% | — | — |
| Kópavogsbær | 0.162% | 0.058% | — | 0.058% | — | — |
| Langanesbyggð | 0.575% | 0.260% | — | 0.300% | — | 1.500% |
| Mosfellsbær | 0.200% | 0.089% | — | 0.070% | — | 0.310% |
| Múlaþing | 0.475% | 0.310% | — | — | 305.00 | 0.750% |
| Mýrdalshreppur | 0.330% | 0.200% | — | — | — | 1.500% |
| Norðurþing | 0.450% | 0.100% | — | 0.050% | — | 1.500% |
| Rangárþing eystra | 0.375% | 0.180% | — | 0.160% | — | 1.000% |
| Rangárþing ytra | 0.280% | 0.200% | — | — | — | 1.000% |
| Reykhólahreppur | 0.550% | 0.250% | — | 0.500% | — | 4.000% |
| Reykjanesbær | 0.250% | 0.100% | — | — | 258.00 | 1.500% |
| Reykjavíkurborg | 0.180% | — | 519.68 | — | 216.66 | 0.200% |
| Seltjarnarnesbær | 0.166% | 0.142% | — | 0.086% | — | 0.400% |
| Skaftárhreppur | 0.550% | 0.250% | — | — | — | 1.000% |
| Skagafjörður | 0.470% | 0.186% | — | 0.160% | — | 1.500% |
| Skeiða- og Gnúpverjahreppur | 0.430% | 0.250% | — | 0.200% | — | — |
| Snæfellsbær | 0.440% | 0.110% | — | 0.210% | — | 1.800% |
| Strandabyggð | 0.625% | 0.250% | — | 0.300% | — | 2.500% |
| Stykkishólmsbær | 0.390% | 0.160% | — | — | 282.52 | 0.960% |
| Suðurnesjabær | 0.280% | 0.120% | — | 0.130% | — | 1.500% |
| Svalbarðsstrandarhreppur | 0.420% | 0.220% | — | — | 188.70 | 1.500% |
| Sveitarfélagið Hornafjörður | 0.370% | 0.335% | — | 0.155% | — | 1.000% |
| Sveitarfélagið Skagaströnd | 0.480% | 0.240% | — | 0.300% | — | 1.650% |
| Sveitarfélagið Vogar | 0.420% | 0.085% | — | 0.080% | — | 1.150% |
| Sveitarfélagið Árborg | 0.480% | 0.102% | — | 0.102% | — | 1.000% |
| Sveitarfélagið Ölfus | 0.220% | 0.200% | — | 0.130% | — | 0.700% |
| Súðavíkurhreppur | 0.450% | 0.220% | — | 0.350% | — | 2.000% |
| Vestmannaeyjabær | 0.235% | 0.200% | — | — | 227.00 | 1.000% |
| Vesturbyggð | 0.550% | 0.230% | — | 0.230% | — | 1.000% |
| Vopnafjarðarhreppur | 0.625% | 0.320% | — | 0.300% | — | 2.000% |
| Ísafjarðarbær | 0.500% | — | 265.00 | — | 20.00 | 1.500% |
| Þingeyjarsveit | 0.625% | 0.184% | — | 0.170% | — | 1.000% |